Flokkun vínhúsa – Franska vínlöggjöfin frá 1855

Árið 1855 ákvað Napóleon III, Frakklandskeisari, að halda Heimssýningu í París og vildi að öll vín landsins yrðu þar til sýnis. Hann bauð Viðskiptaráðinu í Bordeaux að skipuleggja vínsýninguna. Þeir voru þó tregir til, enda eldfimt mál. Þeir ákváðu þó að sýna „öll crus classés, upp í fimmta yrki“, en báðu samtök vínkaupmanna að búa til „nákvæman og ítarlegan lista yfir öll vín í Gironde, sem segir til um hvaða yrki þau tilheyri.“

Vínkaupmennirnir voru ekki lengi að útbúa listann – tveimur vikum síðar lögðu þeir fram hinn fræga lista. Þar voru 58 vínhús (chateau): fjögur í fyrsta yrki, 12 í öðru, 14 í þriðja, 11 í fjórða og 17 í fimmta. Þeir bjuggust við háværum deilum um listann. „Þér vitið jafn vel og við, herra, að flokkunin er mjög vandasöm og líkleg til að valda deilum; munið að við höfum ekki reynt að búa til opinbera flokkkun, heldur aðeins uppkast samkvæmt okkar bestu heimildum.“

Merkilegt nokk, þá voru öll vínhúsin frá Médoc, að Haut-Brion einu undanskildu (þeir flokkuðu einnig sæt hvítvín frá Sauternes og Barsac). Nú var ekki svo að hin vínhéruðin væru ekki virk; Gravés átti sér mun lengri sögu, og Cheval Blanc í St.-Emilion og Canon í Fronsac voru mikils metin á fyrri hluta 19. aldar. En bylting í víngæðum á 18. öld átti sér einkum stað í Médoc.

Viðbrögð við listanum létu ekki á sér standa. Upprunalega röðuðu vínkaupmennirnir vínhúsunum eftir gæðum innan hvers yrkis, þannig að Mouton-Rothschild var. t.d. efst á lista annars yrkis. En til að svara slíkri gagnrýni skrifuðu þeir verslunarráðinu í september 1855 og sögðu að ekki hafi verið ætlunin að raða vínhúsunum á þann hátt, svo að verslunarráðið endurraðaði eftir stafrófsröð innan hvers yrkis.

Frá 1855 hafa margar breytingar átt sér stað í nöfnum vínhúsanna, eigendaskipti átt sér stað, víngarðar og gæði vína hafa breyst, og vegna skipta á upprunalegu vínhúsunum, þá eru nú 61 vínhús á listanum. Geti vínhús hins vegar rakið uppruna sinn til flokkunarinnar getur það gert titlað sig skv. því cru classé. Eina opinbera endurskoðunin á listanum átti sér stað 1973, þegar barón Philippe de Rothschild hafði það fram að Mouton var fært upp í fyrsta yrki, eftir rúmlega hálfrar aldar stanslausa baráttu.

Fyrsta Yrki (First Growth – Premiers Crus)

• Chateau Lafite-Rothschild Pauillac
• Chateau Latour Pauillac
• Chateau Margaux Margaux
• Chateau Haut-Brion Pessac, Graves (frá 1986, Pessac-Leognan)

Annað Yrki (Second Growth – Deuxiemes Crus

• Chateau Mouton-Rothschild (færðist upp í fyrsta flokk árið 1973) Pauillac
• Chateau Rausan-Segla (Rauzan-Segla) Margaux
• Chateau Rauzan-Gassies Margaux
• Chateau Leoville Las Cases St.-Julien
• Chateau Leoville Poyferre St.-Julien
• Chateau Leoville Barton St.-Julien
• Chateau Durfort-Vivens Margaux
• Chateau Gruaud-Larose St.-Julien
• Chateau Lascombes Margaux
• Chateau Brane-Cantenac Cantenac-Margaux (Margaux)
• Chateau Pichon-Longueville-Baron Pauillac
• Chateau Pichon Longueville Comtesse de Lalande (Pichon-Longueville-Lalande) Pauillac
• Chateau Ducru-Beaucaillou St.-Julien
• Chateau Cos d’Estournel St.-Estephe
• Chateau Montrose St.-Estephe

Þriðja Yrki (Third Growths – Troisiemes Crus)

• Chateau Kirwan Cantenac-Margaux (Margaux)
• Chateau d’Issan Cantenac.Margaux (Margaux)
• Chateau Lagrange St.-Julien
• Chateau Langoa Barton St.-Julien
• Chateau Giscours Labarde-Margaux (Margaux)
• Chateau Malescot St. Exupery Margaux
• Chateau Cantenac-Brown Cantenac-Margaux (Margaux)
• Chateau Boyd-Cantenac Margaux
• Chateau Palmer Cantenac-Margaux (Margaux)
• Chateau La Lagune Ludon (Haut-Medoc)
• Chateau Desmirail Margaux
• Chateau Calon-Segur St.-Estephe
• Chateau Ferriere Margaux
• Chateau Marquis d’Alesme Becker Margaux

Fjórða Yrki (Fourth Growths – Quatriemes Crus)

• Chateau St.-Pierre St.-Julien
• Chateau Talbot St.-Julien
• Chateau Branaire-Ducru St.-Julien
• Chateau Duhart-Milon-Rothschild Pauillac
• Chateau Pouget Cantenac-Margaux (Margaux)
• Chateau La Tour Carnet St.-Laurent (Haut-Medoc)
• Chateau Lafon-Rochet St.-Estephe
• Chateau Beychevelle St.-Julien
• Chateau Prieure-Lichine Cantenac-Margaux (Margaux)
• Chateau Marquis de Terme Margaux

Fimmta Yrki (Fifth Growths – Cinquiemes Crus)

• Chateau Pontet-Canet Pauillac
• Chateau Batailley Pauillac
• Chateau Haut-Batailley Pauillac
• Chateau Grand-Puy-Lacoste Pauillac
• Chateau Grand-Puy-Ducasse Pauillac
• Chateau Lynch-Bages Pauillac
• Chateau Lynch-Moussas Pauillac
• Chateau Dauzac Labarde (Margaux)
• Chateau Mouton-Baronne-Philippe (Chateau d’Armailhac frá1989) Pauillac
• Chateau du Tertre Arsac (Margaux)
• Chateau Haut-Bages Liberal Pauillac
• Chateau Pedesclaux Pauillac
• Chateau Belgrave St.-Laurent (Haut-Medoc)
• Chateau Camensac (Chateau de Camensac) St.-Laurent (Haut-Medoc)
• Chateau Cos Labory St.-Estephe
• Chateau Clerc-Milon Pauillac
• Chateau Croizet Bages Pauillac
• Chateau Cantemerle Macau (Haut-Medoc)

Fyrsta Aðalyrki (Great First Growth -Grand Premier Cru)

• Chateau d’Yquem Sauternes

Fyrsta Yrki (First Growths – Premiers Crus)

• Chateau La Tour Blanche Bommes (Sauternes)
• Chateau Lafaurie-Peyraguey Bommes (Sauternes)
• Clos Haut-Peyraguey (Chateau Clos Haut-Peyraguey) Bommes (Sauternes)
• Chateau de Rayne-Vigneau Bommes (Sauternes)
• Chateau Suduiraut Preignac (Sauternes)
• Chateau Coutet Barsac
• Chateau Climens Barsac
• Chateau Guiraud Sauternes
• Chateau Rieussec Fargues (Sauternes)
• Chateau Rabaud-Promis Bommes (Sauternes)
• Chateau Sigalas-Rabaud Bommes (Sauternes)

Annað Yrki (Second Growths -Deuxiemes Crus)

• Chateau Myrat (Chateau de Myrat) Barsac
• Chateau Doisy Daene Barsac
• Chateau Doisy-Dubroca Barsac
• Chateau Doisy-Vedrines Barsac
• Chateau D’Arche Sauternes
• Chateau Filhot Sauternes
• Chateau Broustet Barsac
• Chateau Nairac Barsac
• Chateau Caillou Barsac
• Chateau Suau Barsac
• Chateau de Malle Preignac (Sauternes)
• Chateau Romer (Chateau Romer du Hayot) Fargues (Sauternes)
• Chateau Lamothe Sauternes